Yasaklı sitelere giremiyorum: nedenleri neler
Erişim rehberleri editörü
Yasaklı sitelere giremiyorum derken çoğu zaman tek bir sebep yoktur: engel DNS, IP ya da SNI düzeyinde olabilir, hattınızda bir filtre profili tanımlı olabilir ya da bağlandığınız okul veya iş ağı siteyi kapatmış olabilir. Hangisi olduğunu, aynı siteyi Wi-Fi ve mobil veride deneyerek ayırabilirsiniz.
Aşağıda her engel türünün belirtisini, hangi durumda neyin işe yaradığını ve DNS değişikliğinin yetmediği yerde Gedik anahtarının nasıl devreye girdiğini sıraladım. Bu yazı yapay zeka desteğiyle hazırlandı ve burada adı geçen kaynaklara dayanıyor.
Önce engelin hangi katmanda olduğunu ayırın
Bir siteye girememenin arkasında üç ayrı mekanizma olabilir ve her biri farklı belirti verir. Hukuki Haber'in anlattığına göre erişim engelleri IP, DNS ve URL tabanlı yöntemlerle uygulanıyor; 5651 sayılı Kanun uygulamanın nasıl yapılacağını bağlayıcı bir kuralla belirlemiyor, yani ağdan ağa fark görmeniz şaşırtıcı değil.
Bağlantının yolunu düşünün: telefon önce alan adını bir IP adresine çevirtir, sonra o adrese ulaşır, sonra da şifreli oturumu kurarken hangi siteyi istediğini söyler. Engel bu üç adımın herhangi birinde durabilir.
DNS engeli
DNS sunucusu alan adını IP adresine çevirir. Engelli adreste sunucu gerçek adres yerine başka bir yanıt verir ve siz bir uyarı sayfasına ya da boş bir ekrana düşersiniz. Hukuki Haber'e göre bu yöntemin işlemesi için cihazın erişim sağlayıcının DNS sunucusuna soru göndermesi gerekir; başka bir DNS kullanan cihazda bu tür engel çoğu zaman etkisiz kalır.
IP engeli
Burada sunucunun adresine giden yol kesilir, DNS değiştirmek işe yaramaz. Aynı kaynak, IP engelinin sunucunun tamamını kapsayabileceğini ve aynı sunucudaki başka hizmetleri de götürebileceğini yazıyor. Belirti genellikle sayfanın uyarı vermeden zaman aşımına uğramasıdır.
SNI ve URL tabanlı engel
Şifreli bağlantı kurulurken istemci, hangi alan adına gitmek istediğini SNI alanında söyler. RFC 9849'a göre bu alan TLS 1.3'te şifresiz kalan en hassas bilgilerden biri; Encrypted Client Hello ise bunu şifrelemeyi amaçlıyor, ama aynı belgeye göre açık DNS sorguları ve sunucu IP adresi hedefi yine ele verebilir. Derin paket analizi (DPI) yapan ağlar bu alanı okuyup bağlantıyı kesebilir; DPI'ın nasıl çalıştığı ve araçların neden susabildiği engel aşma sayfasında ayrıca anlatılıyor.
Güvenli İnternet profili açıksa
Bazı sitelerin neden hiç açılmadığını, özellikle uygunsuz sitelere giremiyorum diyorsanız, hatta tanımlı bir filtre profilinde arayın. BTK'nın 2011'de başlattığı Güvenli İnternet hizmeti isteğe bağlı ve ücretsiz; Milliyet'in 8 Aralık 2019 tarihli haberine göre çocuk profilinde yalnızca onaylı siteler açılıyor, sohbet ve sosyal medya yok.
Aynı haberde aile profili için kumar, intihara yönlendirme, uyuşturucu ve müstehcenlik gibi zararlı içerikler dışındaki sitelerin açık kaldığı yazıyor; talep edilirse oyun, sohbet ve sosyal medya da filtrelenebiliyor. Profil seçilmemişse hat standart profilde kalıyor. Hattınızda böyle bir profil varsa tarayıcıda DNS ya da başka bir ayar değiştirmek sorunu çözmeyebilir, çünkü filtre abonelik kaydıyla işleyebilir. Haber 2019 tarihli olduğu için güncel prosedürü operatörünüzden doğrulamanız gerekir.
Türk Telekom hattında filtrenin ve engelin nasıl göründüğü Türk Telekom hattı sayfasında ayrıca ele alınıyor.
Okul, yurt ve iş ağlarında durum farklı
Ev hattında açılan site okul ya da iş Wi-Fi'ında açılmıyorsa sorun büyük olasılıkla sitenin kendisi değil, ağı yöneten kişinin koyduğu filtredir. Bu tür ağlarda yönetici hangi kategorinin kapalı olacağını kendisi seçer; yasal engelle ilgisi olmayabilir.
Bence burada ilk soru şu: ağın kuralını aşmak size serbest mi? Okulun ya da işyerinin kullanım şartları filtreyi aşmayı yasaklıyorsa sorumluluk sizde kalır. Yurt, okul ve iş Wi-Fi'ında anahtarın nasıl davrandığı okul ve iş ağları sayfasında anlatılıyor. Telefonda mobil veriye geçince site açılıyorsa filtre o Wi-Fi'dadır.
Hangi belirtide ne denenir
Telefondan bazı sitelere giremiyorum diyorsanız sırayı şöyle kurun; en ucuz ve en çabuk adım başta.
Google'ın Android yardımı, bağlantı sorunlarında cihazı yeniden başlatmayı, sonra Wi-Fi ile mobil veri arasında geçiş yapıp farkı görmeyi öneriyor. Fark çıkıyorsa sorun cihazda değil o ağdadır.
- Wi-Fi'da açılmıyor, mobil veride açılıyor: filtre ya da engel o ağda. Başka ağda deneyin.
- Uyarı sayfası ya da boş ekran geliyor: büyük olasılıkla DNS engeli. Apple Destek'e göre yönlendirici varsayılan olarak servis sağlayıcının DNS sunucusunu kullanır, cihaz ise başka bir sunucu belirleyebilir; DNS'i cihazda değiştirip yeniden deneyin.
- DNS değişince de açılmıyor ve sayfa zaman aşımına uğruyor: IP ya da SNI düzeyinde engel olabilir. DNS tek başına yetmez.
- Android'de Özel DNS kapalıysa Google ayarın açık kalmasını önerir; kapatmak yalnızca tanı adımıdır, kalıcı çözüm olarak bırakmayın.
- Tüm ağlarda aynı site açılmıyorsa ya da bağlantıyı DPI kesiyorsa: ağın dışına, yani tüneli kuran bir anahtara geçmek gerekir.
Gedik anahtarıyla bu sorunu aşmak: Telegram bot üzerinden başlangıç
DNS değişikliği yetmediğinde bağlantıyı başka bir yol üzerinden kurmak gerekir. Gedik, VLESS protokolüyle çalışan bir hizmet; kendi uygulaması yok, anahtar ücretsiz VLESS istemcilerinde çalışıyor. Sitede kayıt formu da yok, her şey bottan yürüyor.
Gedik bir VPN satıyor, bu yüzden bu bölümde önerdiğim yol sizin yararınıza olduğu kadar bizim ticari çıkarımıza da uyuyor; engelin türüne bakmadan aceleyle anahtar almak yerine yukarıdaki sırayı tamamlamanızı öneririm. Hiçbir araç her ağda çalışacağını garanti etmez.
- Telegram botunu açın (@gedik_anahtar_bot): kişisel VLESS anahtarınızı ve on gün ücretsiz kullanımı alın.
- Telefonunuza ücretsiz bir VLESS istemcisi kurun; seçenekler için istemci seçimi sayfasına bakabilirsiniz.
- Anahtarı istemciye ekleyin ve bağlanın. Her tarifede aynı anda en fazla 5 cihaz kullanılabiliyor.
- Sorunlu siteyi yeniden açın. Hâlâ açılmıyorsa botta destek için yazın.
Kaynaklar
- İnternete Erişimin Engellenmesi Nedir ve Nasıl Yapılır? - Hukuki Haber
- RFC 9849: TLS Encrypted Client Hello
- BTK güvenli internet hizmetiyle zararlı içeriklerden koruyor - Milliyet
- Android cihazlarda internet bağlantısı sorunlarını çözme - Android Yardım
- Recommended settings for Wi-Fi routers and access points - Apple Support